პარლამენტმა „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი“, FARA-ს კანონპროექტი მესამე მოსმენით დაამტკიცა. FARA-სთან ერთად, მიღებულია „სისხლის სამართლის კოდექსში“ დაგეგმილი ცვლილებები. მიღებული კანონპროექტის მიხედვით, მოწესრიგდება უცხური პრინციპალის აგენტად რეგისტრაციის საკითხები. რეგისტრაციისთვის თავის არიდება და კანონით განსაზღვრულ მოთხოვნათა შეუსრულებლობა სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობას გამოიწვევს. კანონის აღსრულება ანტიკორუფციულ ბიუროს დაევალება.
გარდა ამისა, პარლამენტმა მესამე მოსმენით დაამტკიცა „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონპროექტი, რომელიც მაუწყებლებს უცხოეთიდან დაფინანსების მიღებას უკრძალავს. კანონს მუხლი ემატება, რომლის გათვალისწინებით, მაუწყებლის მიერ სოციალურ რეკლამის განთავსების სანაცვლოდ პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების მიღება დაუშვებელი იქნება.
კანონით ასევე იკრძალება მაუწყებლის მიერ უცხოური ძალისგან პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების - ფულადი თანხის ან ქონებრივი ღირებულების სხვა სახის მატერიალური სიკეთის მიღება. ასევე აკრძალული იქნება უცხოური ძალის მიერ მაუწყებლის მომსახურების შესყიდვა და პროგრამის მომზადების ან ეთერში გადაცემის პირდაპირი ან ირიბი დაფინანსება ან თანადაფინანსება.
დაკონკრეტებულია, რომ კანონის მიზნებისთვის „უცხოურ ძალად“ მიიჩნევა - უცხო სახელმწიფოს ხელისუფლების სისტემის შემადგენელი სუბიექტი; ფიზიკური პირი, რომელიც საქართველოს მოქალაქე არ არის; იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე არ არის დაფუძნებული; ისეთი ორგანიზაციული წარმონაქმნი, მათ შორის, ფონდი, ასოციაცია, კორპორაცია, კავშირი, სხვა სახის ორგანიზაცი ან პირთა სხვა სახის ისეთი გაერთიანება, რომელიც უცხო სახელმწიფოს სამართლის ან საერთაშორისო სამართლის საფუძველზეა დაფუძნებული.
რაც შეეხება „მაუწყებლის შესახებ“ კანონპროექტს, ეს არის ბრიტანული კანონის ანალოგი და როგორც პოლიტოლოგი რამაზ საყვარელიძე აცხადებს, იგივე ინგლისში ძალიან დიდ ხანს თავისუფალი მედია არ არსებობდა - მედია პარტიული იყო. მეტ-ნაკლებად გვიანი მოვლენა არის ის, რომ შეიქმნა „საზოგადოებრივი მაუწყებელი“ „ბიბისის“ სახით. მისი თქმით, ამ ფონზე ლაპარაკი იმაზე, რომ ინგლისური პრაქტიკა არის რაიმეს შემზღუდველი, ცოტა ძნელია.
„ახლა გადმოვიდეთ საქართველოში - რა ზღუდავს საქართველოში მედიას? რაში ეტყობა შეზღუდვა? ტელე-არხების რაოდენობა აქვს შუზღუდული? - არა. გაზეთებს, ან სააგენტოებს აქვთ რამე პრობლემა? - არა. შავი-თეთრზე ჩანს რა პოზიციას იკავებენ სააგენტოები და აგრძელებენ ცხოვრებას. ასე რომ, უფრო ბრძოლის იმ სტრატეგიის გამოხატულებაა, რაც უკავია სალომე ზურაბიშვილს, რომ ის ერთადერთი ლეგიტიმურია, იმიტომ რომ „გაყალბდა“ არჩევნები და „გაყალბდა“ არა იმიტომ, ხალხი არ უჭერს ოპოზიციას მხარს, არამედ იმიტომ, რომ „რუსეთმა გააყალბა“. ასე რომ, მთელი ჯაჭვია აწყობილი საიმისოდ, ითქვას, რომ ხალხი ოპოზიციის მხარეს არის და ვიღაცა - ამ შემთხვევაში რუსეთი აკეთებს დეფორმაციას“, - აცხადებს რამაზ საყვარელიძე.
კითხვაზე, ამ პროცესში რატომ არის რუსეთი მომგებიანი? პოლიტოლოგის შეფასებით, იმიტომ, რომ ამ პოზიციაზე დგანან ლიბერალები - ყველა უბედურება, რაც მოდის, მოდის რუსეთიდან და ამიტომ, ყველანაირი უბედურება უნდა დაბრალდეს რუსეთს, მით უმეტეს, რომ ტრაფარეტად იქცა უკრაინის ომის მერე.
„იქ აგრესორი რუსეთი იყო. ნათქვამია, სახელის გატეხვას თავის გატეხვა ჯობიაო და ვისაც არ ეზარება ყველაფერს რუსეთს ტენიან, რეალურად არის თუ არ რამე შუაში რუსეთი. არავინ არ ზღუდავს არც მედიას და არც არასამთავროებს, მაგრამ იმისთვის, რომ თქვან გვჩაგრავენო, ისევ რუსეთის ხსენებაა საჭირო, რომ აქ მოქმედებს რუსეთის მოდელი. სწორია, რუსეთში არც ოპოზიცია არის და არც მედია, ისეთი, რომელიც პუტინს რაიმე პრობლემას შეუქმნის. ამიტომ, აქაც მოქმედებს რუსული მოდელი. მაგრამ დაამტკიცე რატომ მოქმედებს - ოპოზიციური ტელევიზიების, გაზეთების და სააგენტოების რაოდენობა იმხელაა, რომ ვერაფრით ვერ აეწყობა ეგ ვერსია, რომ საქართველოში იდევნება ოპოზიციური მედია. იდევნება კი არა, „ოცნების“ მომხრეები „ოცნებას“ უჩივიან, ნაცები რატომ გყავს სტრუქტურებშიო.
პირიქით, „ქართულმა ოცნებამ“ ხელი შეუწყო ნაცების გაქოცებას. ამ ფონზე ოპოზიციის დევნაზე ლაპარაკი ღიმილის მომგვრელია. ამ ფორმულის ადრესატი არიან უცხოელები. უცხოელებისთვის იძახის ზურაბიშვილი არჩევნები გაყალბდაო, მართალია თუ არა, ეს უკვე არ აინტერესებთ. ამიტომ, ზურაბიშვილსაც არ აინტერესებს იტყვის თუ არა ტყუილს. იტყვის ყველაფერს რაც მიიზიდავს ევროპელების ყურადღებას. ჩვენი ენჯეოშნიკები და მედიასაშუალებებიც იტყვიან ყველაფერს, რაც მიიზიდავს ევროპელების ყურაღებას, ასეთ ცხოვრებაში ვართ მოქცეული და რას ვიზამთ“, - აღნიშნა for.ge-სთან საუბრისას რამაზ საყვარელიძემ.
ანალიტიკოს დავით ჩიხელიძის შეფასებით, აღნიშნული ორი კანონი თავისი შინაარსით და მიზნებით, ფაქტობრივად, იდენტურია. ფარას შემთხვევაში საუბარია აღსრულების უფრო მკაცრ ფორმებზე, როგორიც არის 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო ფიზიკური პირის შემთხვევაში მხოლოდ ჯარიმა არის გათვალისწინებული. არსებული კანონი, მისი შეუსრულებლობის შემთხვევაში, სასჯელის ზომად სახედ ჯარიმას ითვალისწინებდა.
„უნდა ვაღაროთ, რომ არსებულმა კანონმა მხოლოდ გარკვეულწილად იმუშავა, მან ვერ უზრუნველყო ქართულ პოლიტიკაში უცხო ქვეყნის ფულის გამორიცხვა, არასამთავრობო ორგანიზაციები დღემდე უცხო ქვეყნიდან ფინანსდებიან, თანხის მიზნები და მოძრაობა კი ბუნდოვანია. დღეს მიღებული კანონპროექტი უფრო მკაცრი და სამართლიანია, სახელმწიფო და მოქალაქეს აქვს უფლება, იცოდეს, თითოეული თეთრის წარმომავლობა, რომელიც უცხო ქვეყნებიდან შემოდის, საზოგადოება ინფორმირებული უნდა იყოს, რაში იხარჯება დონორების მიერ გადმორიცხული მილიონობით ლარი.
უნდა აღნიშნოთ, რომ სახელმწიფო არ ზღუდავს ფიზიკური თუ იურიდიული პირების საქმიანობას, კანონი ემსახურება ერთადერთ მიზანს, გამჭვირვალობას! განვითარებულ საზოგადოებაში გამჭვირვალობის მისაღწევად კანონის მიღება საჭირო არ უნდა იყოს, მაგრამ სამწუხაროდ, როგორც ჩანს, საქართველოში არსებული არასამთავრობო ორგანიზაციების განვითარების და ანგარიშვალდებულების დონე საგრძნობლად დაბალია, რის გამოც აუცილებელი გახდა აღნიშნული კანონის მიღება“, - აცხადებს for.ge-სთან საუბრისას დავით ჩიხელიძე.