ტრამპის და ზელენსკის დაძაბული შეხვედრა და ტრამპის დამაინტრიგებელი განცხადება ომის დასრულებაში ჩინეთის გავლენაზე

ტრამპის და ზელენსკის დაძაბული შეხვედრა და ტრამპის დამაინტრიგებელი განცხადება ომის დასრულებაში ჩინეთის გავლენაზე

ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი მოქმედებაზე გადადის და უკრაინის ომის მხარეებს, ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტისკენ მოუწოდებს. მან 8 დეკემბერს, მოუწოდა მხარეებს ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტისა და მოლაპარაკებებისკენ, რათა დასრულდეს ეს „სიგიჟე“. ამის საპასუხოდ, უკრაინის პრეზიდენტმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ მშვიდობა ვერ დამყარდება გარანტიების გარეშე.

ტრამპმა თავისი განცხადება პარიზში ზელენსკისთან შეხვედრის შემდეგ რამდენიმე საათში გააკეთა. ეს მათი პირველი პირისპირ შეხვედრა იყო მას შემდეგ, რაც ტრამპმა აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა. თუმცა როგორც წყაროები დასავლურ მედიასთან ყვებიან, ეს იყო საკმაოდ მოკლეხნიანი და მძიმე, ფორმალური სახის შეხვედრა, სადაც მხოლოდ სურათის გადაღებით და ხელის ჩამორთმევით შემოიფარგლნენ. ზელენსკი და ტრამპი სურათში მაკრონის გვერდიგვერდ დგანან, სადაც ორივეს საკმაოდ დაძაბული და მრავლისმეტყველი სახეები აქვთ. როგორც ამბობენ, მათი შეხვედრაც მხოლოდ მაკრონის დაჟინებული თხოვნით მოხდა, რაც საკამოდ უშედეგო აღმოჩნდა.

ტრამპმა ადრე პირობა დადო, რომ კონფლიქტს მოლაპარაკებების გზით დაასრულებდა, თუმცა დეტალებს ჯერჯერობით არ აკონკრეტებს.

„ზელენსკის და უკრაინას სურთ შეთანხმების დადება და ამ სიგიჟის შეჩერება“, - დაწერა ტრამპმა სოციალური მედიის პლატფორმა Truth Social-ზე და დასძინა, რომ კიევმა დაახლოებით 400 000 ჯარისკაცი დაკარგა.

„ცეცხლი დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს და დაიწყოს მოლაპარაკებები“, - ფიქრობს ტრამპი და  დასძინა: „მე კარგად ვიცნობ ვლადიმირს. ახლა მისი (პუტინის) ჯერია, იმოქმედოს. ჩინეთს შეუძლია დაეხმაროს. მსოფლიო ელოდება!“.

ზელენსკიმ ტრამპის განცხადების გამო 8 დეკემბერს თქვა, რომ მშვიდობა არ უნდა იყოს მხოლოდ მშვიდობა ქაღალდზე, მას გარანტიები სჭირდება.

„როცა ჩვენ ეფექტიან მშვიდობაზე ვსაუბრობთ რუსეთთან, უპირველეს ყოვლისა უნდა ვისაუბროთ ეფექტიან გარანტიებზე მშვიდობისთვის. უკრაინელებს ყველაზე მეტად სურთ მშვიდობა“, - დაწერა მან X-ზე. „ის (ომი) მხოლოდ ქაღალდით და რამდენიმე ხელმოწერით ვერ დასრულდება. შეწყვეტილი ცეცხლი, გარანტიების გარეშე შეიძლება ნებისმიერ მომენტში განახლდეს, როგორც ეს პუტინმა უკვე გააკეთა. იმისთვის, რომ უკრაინელებს აღარ ჰქონდეთ დანაკარგი, ჩვენ საიმედო მშვიდობის გარანტია უნდა გვქონდეს და თვალი არ უნდა დავხუჭოთ ოკუპაციაზე“, - აღნიშნავს ზელენსკი.

როგორც ჩანს, ტრამპის მიერ მოყვანილი რიცხვი ომში დაკარგული 400 000 უკრაინელი სამხედროს შესახებ, გულისხმობდა დაღუპულებსაც და დაჭრილებსაც.

ზელენსკის თქმით, ომში 43 000 ჯარისკაცი დაიღუპა და 370 000 ჯარისკაცია დაჭრილი.

პასუხმა კრემლიდანაც არ დააყოვნა და ტრამპს უპასუხეს, რომ მოსკოვი ღიაა მოლაპარაკებებისთვის გარკვეული პირობებით. კრემლის პრეს-მდივანმა, დიმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ სამშვიდობო მოლაპარაკებები უნდა ეყრდნობოდეს 2022 წელს სტამბოლში მიღწეულ შეთანხმებებს და ბრძოლის ველზე არსებულ რეალობას. პესკოვმა აღნიშნა, რომ უკრაინამ აკრძალა კონტაქტები რუსეთის ხელმძღვანელობასთან საგანგებო განკარგულებით, რომელიც, მისი თქმით, უნდა გაუქმდეს, თუ მოლაპარაკებები გაგრძელდება.

კონფლიქტოლოგი ზურაბ ბენდიანიშვილი აცხადებს, რომ ცალსახაა, ზელენსკის გეგმები და ტრამპის სამშვიდობო გეგმები ერთამნეთს არ ემთხვევა. ამიტომ კონფლიქტოლოგი ფიქრობს, რომ პარიზში მათ წინასწარ შეხვედრას, როგორც ჩანს, აზრი აღარ ჰქონდა. კონფლიქტოლოგი for.ge-სთან ამბობს, რომ ტრამპის პოზიცია უკრაინის ომთან დაკავშირებით ადრეც იყო ცნობილი. ის ამბობდა, რომ მის დასრულებაში ძალიან დიდ ძალისხმევას ჩადებდა, შესაბამისად, მან ამ გეგმის ამუშავება უკვე დაიწყო.

„ამ სიტუაციაში, რომელიც დღეს ფრონტის ხაზზეა შექმნილი, ამ ომის დასრულების საიმედო და ხელშესახები რამე არ ჩანს. წარმოუდგენელია, რაზე უნდა დათანხმდეს უკრაინა მოლაპარაკების მაგიდასთან რუსეთს, რომ თავად არ დაზიანდეს. ამიტომ ძალიან რთულია წინასწარ იმის განჭვრეტა, მოვლენები როგორ განვითარდება. ტრამპის მთავარი პირობაა, რომ მისი გაპრეზიდენტებისთანავე, უკრაინაში ომი შეწყდეს. ამიტომ იყო ასეთი კრიტიკული სიტუაცია პარიზში სახელმწიფო მეთაურების შეკრებისას. ტრამპმა აღარ ჩათვალა საჭიროდ ზელენსკისთან დამატებით წინასწარ შეხვედრა საჭიროდ.

რაც შეეხება უკრაინის მოთხოვნას გარანტიების სახით, რა თქმა უნდა, ეს ნატოში გაწევრიანებაა ან მისი მხრიდან გარანტიების მიცემა. ამერიკა არ არის ერთადერთი, ვინც უკრაინის ამ პირობებში მიღების წინააღმდეგია. სხვა ფორმულას ვერ ხედავს ზელნსკი ჯერჯერობით. ვფიქრობ, ტრამპის ხისტი პოზიციის გამო, გამოიკვეთება ზელენსკის მოთხოვნები გარანტიებზე. პირველ რიგში, ეს იქნება უსაფრთხოების კუთხით სამხედრო გარანტიები. დავუშვათ თუ არ იქნება ნატოში უკრაინის მიღებაზე საუბარი, გვახსოვს, იყო ლაპარაკი დიდი ბრიტანეთის, პოლონეთის და უკრაინის ალიანსზე, საიდანაც არაფერი გამოვიდა, მაგრამ რაღა მსგავსის მოთხოვნა იქნება ზელენკსი მხრიდან“, - ამბობს კონფლიქტოლოგი.

მისივე თქმით, ასევე იქნება მცდელობა, რომ ფრონტის ხაზის გავლენა არ ნიშნავდეს რუსეთისთვის ამ ტერიტორიების დათმობას და უკრაინა ამ ტერიტორიების დაბრუნების უფლებას დაიტოვებს, რაც ცხადია, რუსეთისთვის არ იქნება მისაღები.

„ჯერჯერობით მე ამ სიტუაციიდან გამოსავალს ვერ ვხედავ. ფაქტია, რომ ამ ეტაპზე ჩიხური სიტუაცია იქმნება. სამწუხაროდ, ზელენსკის წარმატებები არც ფრონტზე აქვს და მას არა აქვს ახლა სიჯიუტისთვის ხელსაყრელი პერიოდი. მთლიანად უკრაინის საბრძოლო პოტენციალი მართალია დასრულებული არ არის, მაგრამ კარგად გამოფიტულია. ეს რა თქმა უნდა, სიტუაციაზე და მოლაპარაკებებზე გავლენას ახდენს. ნატო იყო ზელენსკისთვის მთავარი ამოსავალი წერტილი და ჯერ კიდევ რჩება. ზელენსკი მიუხედავად ნატოს წევრების უარისა, კვლავ შეეცდება ნატოს წევრობაში მხარდაჭერა მოიპოვოს, თუმცა აქ მნიშვნელოვანია ტრამპის განცხადება. მან თქვა, რომ უკრაინის მხრიდან მსხვერპლი 400 ათასს შეადგენს და ეს მსხევრპლი უნდა შეჩერდეს, რადგან ამ ადამიანების დაღუპვას აზრი არა აქვსო. ეს, პირველ რიგში, ფრონტზე არსებულ მდგომარეობას ეხება. უკრაინაზე სწორედ ეს მოქმედებს ყველაზე ცუდად. ვერც ნებართვამ უშველა რაკეტების შორ მანძილზე გამოყენების კუთხით. ეს ყველაზე მეტად მოახდენს გავლენას ამ მოლაპარაკებების დაწყებაზე. უკრაინა და ზელენსკი მთლიანად ამერიკულ დახმარებაზე არიან დამოკიდებულები. ამ დახმარების კორექტირება მთავარი ბერკეტია, რომ უკრაინას მშვიდობიანი ხელშეკრულება აიძულონ იმ პირობებით, რა პირობებითაც არა უკრაინას, არამედ თავად ამერიკას აწყობს“, - ამბობს კონფლიქტოლოგი.

ყველაზე საინტერესო კი ტრამპის მხრიდან ამ ომის დასრულებაში ჩინეთის როლზეა საუბარი, რაც, როგორც ჩანს, ტრამპის ჩინეთთან მიდგომის ახალ რეალობას გვაჩვენებს. კონფლიქტოლოგი გვეთანხმება ამ მნიშვნელოვან ფაქტორზე და ამბობს, რომ ნამდვილად, ტრამპის მხრიდან მსგავსი განცახდება მოულოდნელი იყო, რაც მრავლისმთქმელია.

„როგორც ამერიკას აქვს უკრაინაზე ზემოქმედების ბერკეტები, ისე ჩინეთს შეუძლია რუსეთი მოლაპარაკების მაგიდასთან დასვას. ტრამპმა სწორედ ეს თქვა, რაც მისი მხრიდან ძალიან საინტერესო განცხადებაა. რუსეთის სახელმწიფო ფუნქციონირება ახლა მთლიანად ჩინეთის მხარდაჭერაზეა დამოკიდებული. ჩინეთს აქვს ძალიან დიდი გავლენა პუტინზე და ეს ტრამპმა შესანიშნავად იცის. სწორედ ამას გულისხმობს ტრამპი და მიაჩნია, რომ თუკი მას შეუძლია უკრაინა მოლაპარაკების მაგიდასთან დასვას, ზუსტად იგივე ჩინეთს შეუძლია რუსეთის შემთხვევაში. ეს კიდევ საინტერესოა იმით, რომ ამერიკა და ჩინეთი, ტრამპის პირობებში, არასოდეს მეგობრული სახელმწიფოები არ ყოფილან. ტრამპი მის ჩართულობას ყოველთვის ნეგატიურად უყურებდა. უკრაინის ომის დასრულების კონეტქსტში კი, გამოდის, რომ ტრამპი ჩინეთს თავის მოკავშირედ ხედავს. ეს მართლა განსხვავებული შეხედულებაა და არ გამოვრიცხავ, რომ ამას შედეგი ჰქონდეს. ტრამპი ასევე ჩინეთის შესაძლებლობის თავის მხარეს გადმოქაჩვაზეა ორიენტირებული და ეს საკმაოდ საინტერესო პოლიტიკურ დღის წესრიგს ქმნის“, - ამბობს ბენდიანიშვილი.